Burzenie pomnika Adama Mickiewicza na przesyłce listowej

                                                   CIEKAWOSTKI

                                     Burzenie pomnika Adama Mickiewicza

                                                 na przesyłce listowej

            Dla zdobycia funduszy Rząd Emigracyjny w Londynie wprowadził 15 grudnia 1941 roku do obiegu pierwszą serie znaczków pocztowych, które mogły być używane w określonych dniach kilka razy do roku w Agencjach Pocztowych na jednostkach Polskiej Marynarki Wojennej, a od 1 kwietnia 1942 roku również na jednostkach Polskiej Marynarki Handlowej. W katalogu Fischera na rok 2020 seria ta podana jest pod tytułem: Wydania Rządu na emigracji (s. 88) i opisana „Zniszczenia dokonane przez Niemców w Polsce: wojsko polskie w Wielkiej Brytanii” oraz   oznaczona numerami od A338 do H 338. W ośmioznaczkowej serii jest znaczek C338 o nominale 25 groszy na którym przedstawiono moment burzenia pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie.

            Na fot.1 prezentowana jest koperta o wymiarach 136x108 mm przesyłki listowej, poleconej z erką w postaci odbitki pieczątki Agencji Pocztowej Polskiej Marynarki Wojennej z numerem wpisanym odręcznie 884 również z odbitką pieczątki cenzury wraz z podpisem

oraz datą. Przesyłka jest ofrankowana czteroznaczkowym blokiem C338. Znaczki są skasowane typowym datownikiem prostokątnym o wymiarach 50x29 mm, z datą 15 XII 1941. Ofrankowanie jest zgodne z ówczesna taryfą, która do tego rodzaju przesyłki wynosiła 1,00 zł ( list do 20 gramów 55 groszy, a za polecenie 45 groszy).

            Pomnik Adama Mickiewicza został zburzony 17 VIII 1940 roku, a jego części wywieziono na złom. Po wojnie 12 VI 1946 roku odnaleziono na przedmieściach Hamburga wszystkie figury. Pomnik został odtworzony z zachowanych części, odtworzono również głowę której nie odnaleziono. Rekonstrukcję odsłonięto 26 XI 1955 roku w 100. rocznicę śmierci poety.

            Inicjatorami wzniesienia pomnika Adama Mickiewicza byli krakowscy studenci. Wykonany według projektu Teodora Rydygiera, ufundowany ze składek społeczeństwa został odsłonięty w 100. rocznicę urodzin poety 16 VI 1898 roku. Postać poety otaczają na cokole cztery symboliczne grupy postaci: kobieta symbolizuje Ojczyznę, starzec nauczający chłopca to Nauka, mały wojownik z mieczem i tarcza to Patriotyzm, Poezja dziewczyna z lutnią. Pomnik od momentu odsłonięcia wzbudzał krytyczne opinie. Negatywnie o jego urodzie wypowiadali się m.in. Bolesław Prus.        

                       Jan Izydor Sztaudynger napisał o nim fraszkę:

                                 Znowu go postawiono pomiędzy zabytki

                                 i stoi sobie kochany i brzydki.

 

                                                         Z Encyklopedii Krakowa i Małej encyklopedii Krakowa

                                                          Wybrali: Jerzy Duda i administrator strony   Piotr

  

Kartki Pocztowe z okazji 100. rocznicy powstania Polskich Związków Sportowych

Poczta Polska w czwartym kwartale 2019 roku wprowadziła do obiegu pocztowego serię Kartek Pocztowych z okazji 100. rocznicy powstania Polskich Związków Sportowych. Dwie Kartki nawiązują do tematu „ Cracoviana ”. Kartki zaprojektował J. Konarzewski.

  1. Kartka Pocztowa – Polski Związek Piłki Nożnej. Na znaczku: nominał „ A ”, oraz piłka nożna w białoczerwonych barwach. W części ilustrowanej: Polska Reprezentacja Piłki Nożnej na archiwalnej fotografii – Polska Drużyna Piłkarska przed meczem z Węgrami w 1924 roku. W tym okresie w reprezentacji polskiej występował najlepszy strzelec Klubu Sportowego Wisły Kraków: Henryk Tomasz Reyman vel Reymann, na pozycji środkowego napastnika.

Henryk Reyman, urodzony w Krakowie 28 lipca 1897 roku, karierę sportową rozpoczął, jako junior w 1908 roku w Polonii Kraków, w roku 1910 przeszedł do Klubu Piłkarskiego Wisła Kraków. W Wiśle Kraków w latach [1910 – 1933 ], występował jako napastnik: 149 razy, zdobył 128 goli. Grając w Wiśle zdobył dwukrotnie Mistrzostwo Polski w latach: 1927 i 1928. Dwukrotny król strzelców: w 1925 r. ustrzelił – 11 bramek, a w 1927 r. zdobył – 37 bramek. W Reprezentacji Polski występował 9 razy, jako środkowy napastnik, zdobył 5 goli, olimpijczyk we Francji. Trener Drużyny Polskiej w latach 1945 – 1947. Podpułkownik Wojska Polskiego, uczestnik sił zbrojnych Armii Austrio – Węgierskiej, brał udział I Wojnie Światowej, polsko – bolszewickiej, II Wojnie Światowej – kampanii 1939 roku, dowódca Batalionu 37 pułku piechoty z Kutna, ranny w bitwie pod Bzurą. Z powodu ciążenia na nim wyroku śmierci sądu hitlerowskiego ukrywał się w klasztorze Bernardynów w Krakowie i majątku Tarnowskich w Dzikowie. Zmarł 11 kwietnia 1963 roku w Krakowie, pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

Na archiwalnej fotografii: Polska Reprezentacja Piłki Nożnej przed meczem z Węgrami w 1924 roku, stoją w rzędzie – drugi od lewej: Henryk Reyman.

Reprezentacja Polski przegrała mecz z Reprezentacją Węgier 0 : 5.

 

 

2. Kartka Pocztowa – Polski Związek Narciarski.

Na znaczku: nominał „ A „ i narty wyczynowe do skakania. W części ilustrowanej skoczek narciarski w locie – Adam Małysz czterokrotny medalista olimpijski i czterokrotny mistrz świata w tej konkurencji.

Polski Związek Narciarski, jako Stowarzyszenie kultury Fizycznej, powstał w 1919 roku. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918, reaktywowano kluby narciarskie, na zjeździe Towarzystw Turystycznych w Krakowie. Zebranie założycielskie odbyło się w Zakopanem 26 grudnia 1919 roku.   Na zebraniu powołano Polski Związek Narciarski. Założycielami były: Karpackie Towarzystwo Narciarzy we Lwowie. Sekcja Narciarska Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Zakopanem. Tatrzańskie Towarzystwo Narciarzy w Krakowie. Wintersportklub des Beskidens Yereines w Bielsku – Białej.

Obecnie Polski Związek Narciarski mieści się w budynku przy ulicy Mieszczańskiej 18 w Krakowie. Prezesem PZN, od 2006 jest Apoloniusz Tajner.

Urząd Pocztowy 53 w Krakowie z tej okazji, w dniu 20 grudnia 2019 roku stosował odcisk stempla pocztowego o treści: „ 100.rocznica powstania polskich związków sportowych „ w wińcu emblemat Związku, data: 20.12.2019,Kraków 53.

J.S.

Kraków na mapie Królestwa Polskiego

Kraków na mapie Królestwa Polskiego

W dniu 8 listopada 2019 roku Poczty Austrii i Luksemburga wprowadziły do pocztowego obiegu, wspólne wydanie znaczków w formie bloków z okazji 1500. rocznicy objęcia tronu przez arcyksięcia Karola V. z dynastii Habsburgów.

Na znaczkach wspólnego wydania zaprezentowano portret cesarza Karola V. w stroju z epoki i ulubionego psa,  obraz namalował Jacob Seisenegger, nadworny malarz Karola. U góry znaczków nominał wyrażony w walucie Euro i nazwa państwa. U dołu sygnatura emisji i napisy w orientacji poziomej: Cesarz Karol V. { 1500 – 1558 }. Na blokach dolna część portretu cesarza z ulubionym psem, u dołu flagi siedmiu państw ułożonych w szereg: Lichtenstein, Austria, Holandia, Luksemburg, Szwajcaria, Chorwacja, Słowenia i Niemcy.  Po niżej maksyma Karola V. w języku łacińskim o treści: „Quot linguas callas, tot hominis vales – iloma językami mówisz, tyle razy jesteś człowiekiem,” pozostałe napisy w języku niemieckim: Arcyksiążę Austrii 1519 – 1521. Książę Luksemburga 1516 -1555, Niemiecko – Rzymski cesarz 1519 – 1556. Po prawej  stronie bloku: mapka, fragment Europy, na której znajduje się fragment Królestwa Polskiego z dawną stolicą w Krakowie. Na powiększonej mapie dokładnie widoczny napis w języku niemieckim: Krakau – Kraków, Königreich Polen – Królestwo Polskie.

 

Cesarz Karol V. [ 1500 – 1558 ]

Urodzony 24 lutego 1500 roku w Gandawie – Belgia, pochodził z dynastii Habsburgów, syn Filipa I Pięknego i matki Joanny Szalonej, księżnej Burgundii. Cesarz Karol V. w preambule: Król z Bożej, łaski […] wymieniono całą gamę tytułów i państw, które obejmował w swoim panowaniu. W rządach, propagował politykę monarchii uniwersalnej. Prowadził wojny z Francją w latach 1521 – 1544, której nie zdołał pokonać, umacniał wpływy we Włoszech, Hiszpanii, koloniach zamorskich Ameryki i Azji. Po niepowodzeniach w rokowaniach z Francją, znużony niepowodzeniami na pokój religijny w 1555 roku zrzekł się władzy na rzecz syna Filipa II . Zmarł 21 lutego 1558 roku w Monasterio de San Jerónimo de Yuste w Hiszpanii.

 

Panowanie cesarza Karola V. zbiegło się z rządami w Królestwie Polskim Obojga Narodów, króla     Polski a, Wielkiego Księstwa Litewskiego Zygmunta I, zwanego Starym z dynastii Jagiellonów, syna Kazimierza IV. Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, Zygmunt I objął rządy po zmarłym Aleksandrze Jagiellończyku w dniu 20 października 1506 roku w Wilnie, a ukoronowany na króla Polski w Krakowie na Wawelu w dniu 24 stycznia 1507 roku. W relacjach zagranicznych, król Polski stanął przed problemem okrążania Wielkiego Księstwa Litewskiego przez nieprzyjazne państwo moskiewskie. Niestety w wyniku wojen obronnych z Moskwą w latach 1507 – 22 z przerwami, utracił bezpowrotnie Smoleńsk i Nowogród Siewierski. Carowi państwa moskiewskiego – Wasylowi III sprzyjał cesarz Maksymilian – dziadek Karola V. jak i sam Karol V. Nie zaakceptował też pokoju Toruńskiego, zawartego miedzy Prusami Książęcymi a Królestwem Polskim Obojga Narodów w 1466 roku [  dopomagał w wyłamywaniu się wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego z lennej zależności wobec Polski ]. Król Zygmunt I dotąd popierający na Węgrzech obóz antyhabsburski skorygował swoją politykę względem dynastii Habsburgów i na zjeździe w Wiedniu w 1515 roku w zapisanym traktacie przypieczętował uznanie praw Polski do lenna Prus i cofniecie poparcia cesarza Karola dla Moskwy. Układ ten doprowadził do zabezpieczenia interesów Polski na północy. W 1525 roku doszło do zawarcia Traktatu Krakowskiego, na mocy którego wielki mistrz krzyżacki Albrecht Hohenzollern na rynku Krakowskim złożył hołd poddańczy królowi Zygmuntowi – zwany Hołdem Pruskim. Na wschodzie nadal nie odzyskano Smoleńska, a na pograniczu trwały potyczki z Tatarami Krymskimi i Mołdawianami, zakończone rozejmem na Pokuciu. Pokój z Turcją zawarto w 1533 roku, stronę Turecką reprezentował sułtan Sulejman II.    Zygmunt I Stary zmarł w 1548 roku otoczony ogólnym szacunkiem, niech potwierdzeniem będzie przytoczony fragment mowy żałobnej do szlachty polskiej na pogrzebie króla Zygmunta I z dynastii Jagiellonów.

 

„Wielka jest, Panowie, a Bracia, sława tej łaskawości króla Zygmunta, nie wiem bodaj, czy nie największa na świecie. Chciał, by w wolnej Rzeczypospolitej obywatele mogli swobodnie głos podnosić, swobodnie wypowiadać swoje zdania, swobodnie wreszcie wysuwać żądania, upominać się, stawiać zarzuty. [ … ] Postanowił w tej Rzeczypospolitej postępować z wami nie jak z niewolnikami, lecz jak z dziećmi, nie jak z poddanymi, lecz jak z towarzyszami a przyjaciółmi z najwiekszą życzliwoscią, aby zarówno on słuchał ich, jak swoi jego”. 

 

Józef S.

 

Teksty źródłowe: Nowa Encyklopedia PWN

 

Internet

 

 

Kraków na trasie przelotu pierwszej Poczty Lotniczej

Kraków na trasie przelotu pierwszej Poczty Lotniczej

100 – Lecie Pierwszej Poczty Lotniczej

Poczta Austrii w dniu: 6 października 2018 roku wprowadziła do powszechnego obiegu pocztowego znaczek w formie bloku. Sygnatura – MI:AT3431/BL102, wartość nominalna znaczka: 90+45€.centów, rozmiar: 30.5x40.5 mm. Wymiary bloku: 100x60 mm, projekt: Anita Kern. Nakład:115000 stuk. Na znaczku: Samolot do przewozu poczty, typu Hansa – Brandenburg C. 1, oraz liczne napisy poziome i pionowe w języku niemieckim, takie jak: „ 100. Lat Stowarzyszenia Austriackich Związków Filatelistycznych”. „1918 Początek Cywilnej Poczty Lotniczej.” „Liczba: 90 + 45”. „ Austria”.

Na bloku napisy w języku niemieckim: „ 100 – Lecie Poczty Lotniczej ”, szkice czerech typów samolotów z ówczesnych czasów, linie łamane, oznaczające tor przelotu, a kropki miejsca poszczególnych miast. Przy kropkach nazwy tych miast, w których lądowały samoloty, takich jak: Wiedeń – Kraków – Lwów - Proskurow - Kijów - Odessa – Budapeszt.

Samoloty w Krakowie startowały i lądowały na lotnisku: Błonia Rakowickie - dzielnica Czyżyny. Lotnisko powstało już w 1912 roku, zarządzane przez Austriaków w związku z rozwojem lotnictwa Austrio – Węgier, a w 1917 roku stało się punktem etapowym pierwszej w Europie regularnej linii Poczty Lotniczej. Wojska Austriackie uruchomili pocztową linię lotniczą z przesyłkami wojskowymi i cywilnymi na trasach miast zaznaczonych na bloku.

 

 

 

Józef S.

Lwów i Kraków na mapie Galicji

Poczta Austrii w dniu 18 maja 2018 roku wprowadziła do obiegu pocztowego blok zawierający dwa znaczki. Wartość nominalna znaczków: 2 x 68 €.centów. Na bloku mapa ówczesnej Galicji, na której znajdują się oznaczenia polskich miejscowości i miast,  między innymi Krakowa i Lwowa. Oznaczenia miast w języku niemieckim.

Blok wydano z okazji: 150. Rocznicy reformy administracyjnej w Austrii.

Dane Techniczne: Mi:ATBL99/ZN:AT3394 – 3395, wymiary:120 x 90 mm. Projekt: Dawid Gruber. Na znaczku lewym: Cesarz Franciszek Józef [1830 – 1916] z dynastii habsbursko – lotaryńskiej, na znaczku prawym: Herb Austrio – Węgier. Nakład: 160.000 sztuk.

Reforma administracyjna w Galicji zapoczątkowana już w 1860 roku w związku z niezadowoleniem ludności polskiej. Ludność polska zabiegała o wolność polityczną i kulturalną autonomię. Apogeum nastąpiło w 1867 roku, oprócz mianowanych przez rząd austriacki władz państwowych powołano w Galicji instytucje autonomiczne – „Sejm Krajowy”. „Rezolucja” z  1868 roku, w której domagano się przyznania Galicji statusu zbliżonego do Węgier. Dopiero w 1869 roku wprowadzono w urzędach i sądach język  polski, a w 1871 roku  powołano do rządu dla Galicji – Polaka.

Kraków – Krakau, Lwów – Lemberg – znajdują się u góry po lewej stronie herbu Austrio – Węgier, dobrze widoczne na fragmencie powiększonej mapki.

Józef S.